| Samenvatting: | De officiële geschiedenis van oorlogen wordt altijd geschreven door de overwinnaars. Het verhaal van een hongersnood kan alleen worden gedaan door overlevenden. Zijn er dan miljoenen van, dan zijn er vele verhalen. Dit is er één. De duizenden die stierven, van honger en kou, zwijgen.
De hongerwinter in het laatste oorlogsjaar kan redelijk worden beschreven in enkele tientallen bladzijden. De gelijktijdige uitroeiing van de joden kan nooit volledig worden beschreven, van de eerste pogrom tot de laatste herinnering van de laatste overlevende. Er bestaan, in verschillende talen en in uiteenlopende toonaarden: als reportage, of verbitterd, afstandelijk, of gelaten, verbijsterd of razend indrukwekkende beschrijvingen van, maar volledig kan geen enkele zijn.
  |